Hoofddoel: de lezer helpen een mening te vormen

Beschouwende teksten

Een beschouwende tekst belicht een onderwerp van verschillende kanten. De schrijver wil je niet overtuigen van één mening, maar helpt je om zelf een goed onderbouwde mening te vormen.

Begrijpend lezen – oefenboekjes van Toetstrainer Nederland

Wat is het?

Beschouwende teksten vind je in kranten, tijdschriften en op nieuwssites, meestal bij onderwerpen waar mensen verschillend over denken. De schrijver zet de verschillende kanten van zo'n onderwerp naast elkaar: wat zijn de voordelen, wat zijn de nadelen, wie is voor en wie is tegen?

Anders dan bij een overtuigende tekst kiest de schrijver van een beschouwing geen duidelijke kant. Het doel is niet om je van één mening te overtuigen, maar om je zo evenwichtig mogelijk te informeren over alle kanten van de zaak, zodat jij zelf een afgewogen mening kunt vormen.

Belangrijkste kenmerken

Voorbeelden

Beschouwing

Moeten telefoons uit de klas? Voorstanders wijzen erop dat leerlingen zich beter concentreren zonder scherm. Tegenstanders vinden dat een telefoon ook handig kan zijn bij het opzoeken van informatie. Wat de beste oplossing is, hangt waarschijnlijk af van de leeftijd van de leerlingen en het vak.

Achtergrondartikel

Sommige onderzoekers pleiten voor een vierdaagse werkweek, omdat mensen daardoor productiever zouden worden. Anderen waarschuwen dat bedrijven dan personeel tekortkomen. Beide kanten hebben goede argumenten, en het antwoord verschilt waarschijnlijk per sector.

Goed om te weten

Het verschil met een overtuigende tekst zit in de mening van de schrijver. Bij een overtuigende tekst merk je duidelijk welke kant de schrijver zélf kiest. Bij een beschouwing blijft de schrijver neutraal en laat hij de verschillende kanten voor zich spreken. Eindigt een tekst met een samenvatting of een open vraag in plaats van een duidelijk advies? Dan is de kans groot dat het een beschouwing is.